Klok een uur vooruit: werknemers vertrekken gemiddeld 10 minuten later van huis

Afgelopen zondag ging de klok een uur vooruit. Wij hebben onderzocht wat het effect van dit uur is op het reisgedrag van werknemers. Uit onze woon-werkdata blijkt dat werknemers tijd nodig hebben om zich aan te passen. Op de eerste werkdag na de overgang naar de zomertijd, komt de ochtendspits later op gang: werknemers vertrekken gemiddeld zo’n 10 minuten later van huis. “Onze biologische klok staat nog op wintertijd, waardoor we meer moeite hebben met opstarten”, aldus Joëlle Stokkel, innovatiemanager bij Shuttel. Diverse media publiceerden over ons onderzoek, zoals BNR, NRC en AD.

We analyseerden woon-werktransacties van 12.500 werknemers bij tientallen organisaties in Nederland. In totaal gaat het om 55.000 transacties. Daarbij keken we naar het verschil tussen de maandag vóór en na de overgang naar de zomertijd, om het effect ervan inzichtelijk te maken. We zien een verschuiving van ongeveer 10 minuten van het reismoment.

Joëlle legt uit: “Onze biologische klok loopt op de maandag na de overgang vaak nog achter, waardoor het lichaam het gevoel heeft dat het vroeger is dan de klok aangeeft. In de data zien we dat mensen dit – al dan niet onbewust – compenseren door later te vertrekken. We hebben dus te maken met een lichte, collectieve jetlag.”

Een vergelijkbaar effect bij de overgang naar wintertijd is moeilijk aan te tonen. De overgang naar de wintertijd valt samen met de herfstvakantie, wat zorgt voor teveel onregelmatigheden in het reisgedrag om betrouwbare conclusies te trekken.

Wij denken dat werkgevers en mobiliteitsmanagers relatief makkelijk rekening kunnen houden met de overgang naar de zomertijd. “Omdat werknemers tijdelijk later reizen, verschuift ook de drukte in de ochtend. Het is daarom belangrijk om medewerkers meer flexibiliteit te geven. Plan bijvoorbeeld geen meetings in vóór 10.00 uur en geef werknemers die maandag altijd op kantoor zijn, eens de mogelijkheid om thuis te werken. Op deze manier kan de drukte beter verspreid worden én houden we rekening met onze biologische klok”, concludeert Joëlle.